Bệnh trĩ - Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng bệnh

Cập nhật lúc 11:31, 07/11/2017
Theo số liệu thống kê của WHO thì có đến 50% dân số thế giới bị mắc bệnh trĩ. Ở Việt Nam, tỉ lệ người mắc bệnh trĩ theo Hội Hậu môn, trực tràng Việt Nam cho biết chiếm khoảng 35 - 50%, trong đó tỉ lệ nữ giới mắc căn bệnh này là 61%, cao hơn nam giới. Căn bệnh đã trở nên phổ biến hơn do quá trình đô thị hóa, sự thay đổi môi trường, thói quen và chất lượng thực phẩm.

>> 4 dấu hiệu bệnh trĩ dễ nhận biết, điều trị sớm, chóng khỏi

>> Nguyên nhân bệnh trĩ phổ biến nhưng ít ai lường được

Bệnh trĩ là gì?

Bệnh trĩ hay dân gian còn gọi là bệnh lòi dom là một dạng bệnh thuộc đường tiêu hóa với biểu hiện là những búi trĩ lồi ra khỏi bề mặt niêm mạc thành hậu môn. Căn bệnh này đang có nguy cơ gia tăng ở lứa tuổi, vì không chỉ người già mới là đối tượng mắc bệnh, ngày nay, người ta còn phát hiện rất nhiều bệnh nhi bị trĩ.

Trĩ được hình thành sau quá trình co giãn quá mức của tĩnh mạch hậu môn. Khi những tĩnh mạch này bị giãn ra thì không thể nào căng lại như trạng thái ban đầu, vì vậy, nếu không có sự can thiệp thì bệnh không có khả năng tự lành lại.

Bệnh trĩ là gì?

Bệnh trĩ là gì?

Bệnh trĩ được chia thành 3 loại: trĩ nội, trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp. Trĩ nội với biểu hiện các búi trĩ mọc trên niêm mạc đường lược ống hậu môn, sau đó tăng dần về kích thước và bị sa ra khỏi ống hậu môn. Trĩ ngoại là tình trạng xuất hiện các đường gấp khúc bên ngoài hậu môn, ở lớp biểu mô ngoài đường lược. Tri hỗn hợp bao gồm cả trĩ nội và trĩ ngoại cùng xuất hiện.

Các cấp độ của trĩ được phân thành 4 cấp độ từ nhẹ đến cấp độ nặng nhất:

Cấp độ 1: Đây là cấp độ nhẹ nhất của trĩ, biểu hiện chính của bệnh là chảy máu khi đi đại tiện.

Cấp độ 2: Búi trĩ sa ra ngoài khi đi đại tiện nhưng tự thụt vào sau khi đi xong.

Cấp độ 3: Búi trĩ sa ra ngoài nhưng không có khả năng tự thụt lên nếu không dùng tay đẩy vào.

Cấp độ 4: Búi trĩ sa ra ngoài thường trực và có thể gây ra thắt nghẽn ống hậu môn, gây đau rát.

Nguyên nhân gây ra bệnh trĩ

Hiện nay người ta vẫn chưa có báo cáo chính xác nào về nguyên nhân gây ra bệnh trĩ. Tuy nhiên, có những yếu tố tác động làm cho trĩ gia tăng và phát triển một cách thuận lợi như:

  • Táo bón lâu ngày

Mỗi lần táo bón, người bệnh phải cố gắng sức để rặn đẩy phân ra ngoài. Mỗi lần như vậy, vùng chậu, hậu môn, trực tràng phải chịu áp lực lớn, đồng thời các chùm tĩnh mạch bị giãn nở đột ngột gây ra đứt tĩnh mạch, nứt kẽ hậu môn.

Bị táo bón dài ngày khiến áp lực ổ bụng tăng gây ra trĩ

Bị táo bón dài ngày khiến áp lực ổ bụng tăng gây ra trĩ

Hiện tượng táo bón lâu ngày và kéo dài liên miên khiến hậu môn bị tổn thương ngày càng nghiêm trọng dẫn đến trĩ.

  • Chế độ dinh dưỡng kém

Một chế độ ăn uống nhiều chất béo, các chất gia vị cay nóng, chất kích thích làm cho hệ tiêu hóa bị rối loạn và khó thực hiện được hết chức năng vì không thể tiêu hóa hết. Bên cạnh đó, thói quen uống ít nước và ăn ít rau quả là cho phân khô cứng gây ra táo bón.

  • Lười vận động

Do tính chất công việc phải ngồi lâu một chỗ hoặc ít vận động, đi lại là nguyên nhân khiến cho mạch máu lưu thông kém dẫn đến việc hình thành bũi trĩ hậu môn.

  • Vệ sinh hậu môn kém

Hậu môn là cửa ra của các chất thải, chất cặn bã của cơ thể. Nếu cơ quan này không được vệ sinh sạch sẽ tạo điều kiện để cho các vi sinh vật có hại dễ dàng sinh trưởng và phát triển, gây bệnh. Những ổ vi khuẩn lâu ngày trong hậu môn gây ra viêm, lở loét và dẫn đến tổn thương hậu môn, bị trĩ.

Đối tượng dễ bị mắc bệnh trĩ

Đối tượng mắc trĩ thường là những người cao tuổi, tuy nhiên hiện tượng bệnh đã dần chuyển sang giai đoạn trẻ hóa ở người bệnh.

  • Độ tuổi mắc cao nhất thường rơi vào khoảng 45 tuổi trở lên, nhưng người trẻ cũng có nguy cơ bị bệnh trĩ.

  • Nam giới bị trĩ chiếm tỉ lệ cao hơn ở nữ giới.

  • Những người ngồi nhiều một chỗ, ít hoạt động như người làm việc văn phòng, lái xe, thợ may cũng là đối tượng dễ bị trĩ.

  • Người mang vác nặng như công nhân bốc vác  hoặc vận chuyển hàng hóa ở các cảng, khu công nghiệp.

  • Người ăn ít rau xanh trong chế độ ăn uống, thiên về các chất đạm, chất béo.

Không phải tất cả những đối tượng được liệt kê ở trên đều bị mắc bệnh trĩ, nhưng tỉ lệ mắc bệnh cao hơn ở những người này cao hơn ở những người bình thường.

Triệu chứng sa búi trĩ

- Đau rát hậu môn

Người bệnh có cảm giác đau rát hậu môn mỗi khi bị táo bón hoặc tiêu chảy. Đối với trường bệnh nặng thì mọi hoạt động thường ngày có thể tác động lên búi trĩ làm bệnh nhân khó ngồi hoặc cử động phần dưới. 

Người bị trĩ luôn có cảm giác đau rát hậu môn

Người bị trĩ luôn có cảm giác đau rát hậu môn

Sau khi đi đại tiện, cơn đau sẽ kéo dài thêm vài tiếng hoặc đau âm ỉ mãi không dứt.

- Đi ngoài ra máu

Hiện tượng máu ra kèm với phân hoặc bắn ra ngoài thành tia, nhỏ giọt là triệu chứng cho thấy bệnh trĩ đã hình thành ở người bệnh trong một khoảng thời gian. Lượng máu và tần suất số lần đi ngoài ra máu còn tùy thuộc vào mức độ bệnh nặng nhẹ. Ở những người bị trĩ cấp độ 3, 4 có thể máu bắn ra ngoài khi hoạt động mạnh hoặc ngồi xổm.

- Sa búi trĩ

Búi trĩ bị sa ra ngoài khi bệnh nhân bị trĩ ngoại hoặc bệnh đã tiến triển đến giai đoạn nặng. 

Những triệu chứng nhận biết bệnh trĩ có thể nhận thấy thông qua mắt nhìn hoặc cảm giác của người bệnh nên không khó để phát hiện. Vì vậy, để chữa trị bệnh nhanh nhất và không để lại di chứng, tốt nhất người bệnh nên chủ động đi khám để biết mình đang ở mức độ nào và có cách điều trị phù hợp nhất.

Các phương pháp điều trị bệnh trĩ hiệu quả

Phần đông bệnh nhân khi mới bị trĩ thường rất chủ quan vì cho rằng bệnh không ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống. Tuy nhiên, càng để bệnh phát triển thì những phiền toái và ảnh hưởng sức khỏe của người bệnh mới dần lộ rõ. 

Điều trị nội khoa

Thông thường, bác sỹ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh, kháng viêm cho hậu môn khi bệnh nhân mới mắc bệnh để tăng cường sức đề kháng và khả năng tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Việc sử dụng và lộ trình điều trị cần được tuân thủ nghiêm ngặt theo chỉ định.

Các loại thuốc làm tiêu trĩ và bảo vệ thành hậu môn làm co thắt mạch, tránh làm tổn thương hậu môn và làm lành hậu môn cũng được kê đơn cho bệnh nhân mắc bệnh trĩ.

Phẫu thuật cắt bỏ trĩ được coi là biện pháp cuối cùng để điều trị bệnh

Phẫu thuật cắt bỏ trĩ được coi là biện pháp cuối cùng để điều trị bệnh

Điều trị ngoại khoa

Khi bệnh đã bước sang giai đoạn nặng ở mức độ 3, 4 thì thường các bác sỹ sẽ chỉ định phẫu thuật cắt bỏ khối trĩ. Hiện nay, các phương pháp phẫu thuật nhằm cắt và khâu một khoanh niêm mạc trên đường lược để làm giảm lượng máu lưu thông đến đám rối tĩnh mạch.

Một số phương pháp phẫu thuật trĩ phổ biến hiện nay là thủ thuật cắt khoanh niêm mạc, cắt từng búi trĩ, thắt búi trĩ bằng các công nghệ, kỹ thuật tiên tiến. Trong đó, phương pháp Longo, HCPT, khâu treo trĩ bằng tay hiện đang được áp dụng cho nhiều bệnh nhân trĩ nặng.

Quá trình sau phẫu thuật có thể để lại những di chứng hoặc bệnh có thể tái phát lại do mầm bệnh chưa được xử lý. Các phương pháp xâm lấn chỉ có thể xử lý trên bề mặt, còn về các mầm mống bên trong hầu như không được xử lý triệt để. Vì vậy, bệnh nhân trĩ có thể phải thực hiện nhiều ca phẫu thuật hoặc điều trị bằng các phương pháp kết hợp khác.

Nhiều người cứ nghĩ sau phẫu thuật là bệnh đã điều trị dứt điểm nên không cần kiêng khem và chăm sóc nhiều. Nhưng trong thời gian điều trị và sau khi kết thúc đợt điều trị người bệnh vẫn nên duy trì thói quen ăn uống khoa học để đảm bảo bệnh không tái phát và để lại di chứng.

Cách phòng tránh bệnh trĩ

Dựa trên nguyên nhân, tác động hình thành trĩ, có thể phòng ngừa bệnh bằng những biện pháp rất đơn giản như:

- Ăn uống một cách khoa học, đầy đủ chất dinh dưỡng, nhiều rau xanh, hoa quả, uống nhiều nước.

- Vận động nhiều hơn, có thể tập thể dục vào buổi sáng, tập một vài động tác nhẹ nhàng tại nơi làm việc để tinh thần thoải mái, đầu óc thư giãn hơn.

- Chú ý nhiều hơn trong quá trình vệ sinh vùng dưới để không tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập, gây viêm nhiễm bệnh đường tiêu hóa.

Bệnh trĩ nếu biết cách điều trị trong thời gian bệnh mới hình thành, kết hợp với một lối sống lành mạnh thì khả năng tự chữa trị đạt kết quả rất cao. Đừng chủ quan để bệnh tiến triển mới chạy chữa thì có thể gây ra nhiều biến chứng và làm cho chất lượng cuộc sống giảm đi một cách vô nghĩa.

Tham khảo video cách nhận biết triệu chứng, điều trị và ngăn chặn biến chứng bệnh trĩ

Ngân Lê (tổng hợp)

Bình luận (0)