Phương pháp chụp đại tràng đối quang kép là gì và nguyên lý hoạt động?

Cập nhật lúc 16:58, 26/06/2018
Chụp đại tràng đối quang kép là gì? Đây là kỹ thuật được thực hiện bằng cách bơm khí và barit treo để kiểm tra bề mặt đại tràng nhằm phát hiện bệnh lý và có cách xử lý kịp thời. Hãy cùng chuabenhtieuhoa.net tìm hiểu về phương pháp chụp đối quang kép thông qua nguyên lý hoạt động, cách thức tiến hành và một số lưu ý khi thực hiện trong bài viết dưới đây nhé.

>> Chụp đại tràng cản quang là gì? Quy trình chụp đại tràng cản quang diễn ra như thế nào?

>> Tìm hiểu về phương pháp nội soi đại tràng và những vấn đề liên quan

Chụp đại tràng đối quang kép là gì?

Chụp đại tràng đối quang kép là kỹ thuật sử dụng đồng thời khí và barit treo để kiểm tra bề mặt niêm mạc đại tràng. Phương pháp này nhằm phát hiện sớm một số bệnh ở đại tràng như viêm đại tràng, ung thư đại tràng, polyp...

Nguyên lý cơ bản của kỹ thuật chụp đối quang:

  • Phủ niêm mạc bằng barit
  • Bơm hơi
  • Tư thế chụp

Phủ niêm mạc bằng barit

Phủ barit để thu thập thông tin chẩn đoán. Để phủ niêm mạc, người ta cần:

  • Barit có độ nhớt và độ đậm đặc vừa đủ: Giúp đào thải chất nhầy và phân còn tồn dư vừa hấp thu dịch còn tồn đọng trong đại tràng dính bề mặt niêm mạc.
  • Bề mặt niêm mạc phải sạch và khô
  • Xoay trở bệnh nhân trên bàn điện quang

Hình ảnh chụp đại tràng đối quang kép đại tràng sigma

Hình ảnh chụp đại tràng đối quang kép đại tràng sigma sau khi được phủ barit

Sau khi phủ barit, bề mặt đại tràng được thể hiện bằng đường viện trắng liên tục khi xem nghiêng và bằng bề mặt xám trắng khi xem trực diện.

Bơm hơi

Hình ảnh chụp đại tràng đối quang kép khi được bơm hơi

Hình ảnh chụp đại tràng đối quang kép

Lòng đại tràng được bơm hơi vừa đủ, các nếp gấp lòng đại tràng được thể hiện bằng các đường song song và vuông góc với trục đại tràng.

Tư thế chụp

Mỗi đoạn đại tràng cần được khám ở nhiều tư thế khác nhau để thay đổi vị trí vũng barit. Theo cơ chế trọng lực, barit nặng sẽ đọng xuống thấp và khí ở vị trí cao hơn và tạo ra ảnh đối quang kép.

  • Đại tràng góc lách: Chụp tư thế nằm chếch sau phải, vũng barit che khuất niêm mạc đoạn xuống.
  • Đại tràng góc lách: Chụp tư thế đứng, chếch sau phải.

Cần chuẩn bị gì trước khi chụp đối quang kép đại tràng?

Trước khi thực hiện chụp đối quang kép, bệnh nhân cần được chuẩn bị tốt cả về mặt tinh thần và thể trạng:

Tinh thần: Bệnh nhân cần được giải thích, hướng dẫn kĩ lưỡng về phương pháp để hợp tác tốt trong lúc khám bệnh.

Thể trạng:

  • Thực đơn ít chất bã từ 1 - 3 ngày trước ngày khám
  • Bệnh nhân uống nhiều nước
  • Thuốc làm nhuyễn phân
  • Thuốc kích thích co bóp đại tràng và đào thải phân

Chuẩn bị dụng cụ:

  • Barit treo
  • Thuốc giảm trương lực tiêm tĩnh mạch

Tiến hành

  • Chụp bụng không chuẩn bị cho bệnh nhân có tiền sử mổ ống tiêu hóa hoặc nghi ngờ bị thủng, dò, tắc ống tiêu hóa.
  • Khám ông hậu môn - trực tràng bằng tay xác định hướng đi của hậu môn, kiểm tra bệnh lý trĩ hoặc khối u trực tràng, đánh giá trọng lực cơ thắt hậu môn, đánh giá mức độ sạch của trực tràng.
  • Đặt sonde trực tràng: Bơm bóng cố định sonde trực tràng, không thực hiện bơm bóng trong các trường hợp bất thường ở hậu môn - trực tràng.
  • Thụt barit và bơm hơi đại tràng: Xoay bệnh nhân theo nhiều tư thế để thụt barit vào trực tràng nhằm phủ toàn bộ niêm mạc đại tràng.
  • Tiêm thuốc giãn cơ - rút sonde trực tràng: Khi barit qua van hồi manh tràng, tiêm thuốc giảm trọng lực; rút sonde
  • Chụp các film khu trú từng đoạn đại tràng, ở các tư thế khác nhau theo thứ tự: Đại tràng sigma, trực tràng, kết tràng xuống, góc lách, đại tràng ngang, góc gan và manh tràng.

Hình ảnh chụp đại tràng đối quang kép toàn bộ đại tràng

Hình ảnh chụp đại tràng đối quang kép toàn bộ đại tràng

  • Chụp các film toàn thể và sau khi tháo thuốc để đánh giá tổng thể hình dạng, kích thước và vị trí của đại tràng.

Chụp đại tràng đối quang kép là kỹ thuật không khó thực hiện, nhưng đòi hỏi:

  • Bệnh nhân phải chuẩn bị làm sạch đại tràng trước khi khám
  • Bệnh nhân cần hợp tác với bác sĩ điện quang trong quá trình khám
  • Bác sĩ nắm được nguyên lý cơ bản và thực hiện thao tác chuyên nghiệp.

Phương pháp này chống chỉ định đối với bệnh nhân bị thủng hoặc tắc đại tràng hoặc vừa mới thực hiện phẫu thuật chữa bệnh đại tràng dưới 1 tuần.

Chụp đại tràng đối quang kép là gì? Đây là một kỹ thuật giúp đánh giá chính xác mức độ bề mặt của niêm mạc đại tràng, không gây ra nhiều khó chịu cho người bệnh. Người bệnh nên tìm hiểu kĩ về phương pháp này cũng như đến cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn thực hiện đem lại kết quả chính xác nhất.

Xem thêm: Các phương pháp điều trị bệnh đại tràng được nhiều người áp dụng

Bình luận (0)