Viêm dạ dày Hp: Sự nguy hiểm của khuẩn Hp đối với dạ dày

Cập nhật lúc 15:07, 13/11/2017
Đúng như tên gọi của bệnh này, viêm dạ dày Hp là căn bệnh về dạ dày do vi khuẩn Hp gây nên. Nguyên nhân đã rõ, vậy triệu chứng, cách điều trị bệnh viêm dạ dày Hp như thế nào? Mời bạn đọc cùng theo dõi bài viết dưới đây để biết thêm thông tin về vi khuẩn HP và cách ngăn ngừa chúng phát triển.

>>> Vi khuẩn Hp lây qua những đường nào?

>>> Xét nghiệm vi khuẩn Hp ở đâu? Có những phương pháp xét nghiệm Hp nào? 

Viêm dạ dày Hp là gì?

Helicobacter pylori (thường được viết tắt là H.Pylori hoặc Hp) là một loại vi khuẩn đặc biệt vì có thể tồn tại trong niêm mạc dạ dày – môi trường kỵ khí, thiếu oxy và có tính axit cao.

Hp nguy hiểm vì chúng không chỉ có khả năng sống sót tại dạ dày mà còn tiết ra chất catalase phá hủy niêm mạc dạ dày, từ đó gây ra tình trạng viêm dạ dày HP.

Theo kết quả của một số nghiên cứu thống kê, có trên 50% dân số thế giới bị nhiễm khuẩn Hp trong dạ dày. Trong đó sẽ có khoảng 20% chuyển biến thành các bệnh lý về dạ dày, 6% viêm loét dạ dày – tá tràng và 1% bị ung thư dạ dày.

Bên cạnh đó, Hp còn nguy hiểm khi cơ thể không hề biểu hiện bất cứ triệu chứng gì khi mới bị nhiễm loại vi khuẩn này. Theo đó, khi cơ thể bắt đầu xuất hiện các triệu chứng bất thường thì chắc chắn dạ dày của bạn đã trong tình trạng tổn thương, viêm nhiễm, thậm chí là loét.

Viêm dạ dày Hp được coi là một giai đoạn mới chớm của bệnh lý về dạ dày. Cụ thể, vi khuẩn Hp đã khiến cho thành niêm mạc dạ dày bắt đầu viêm nhiễm và đe dọa mang lại những biến chứng nguy hiểm nếu như không được phát hiện và điều trị một cách hiệu quả.

Hình ảnh vi khuẩn HP tồn tại trong niêm mạc dạ dày

Hình ảnh vi khuẩn Hp tồn tại trong niêm mạc dạ dày.

Một số bệnh đau dạ dày – hệ lụy của tình trạng viêm dạ dày nhiễm Hp có thể kể đến là: Viêm loét dạ dày, viêm dạ dày – tá tràng, loét dạ dày – tá tràng, viêm teo dạ dày, xuất huyết dạ dày và ung thư dạ dày. 

Ung thư dạ dày là một căn bệnh nguy hiểm nhất mà Hp gây nên. Theo thông tin của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vi khuẩn Hp là nguyên nhân hàng đầu gây nên ung thư dạ dày.

Đã biết được nguyên nhân gây nên bệnh viêm dạ dày, nhưng làm sao để phát hiện sớm sự tồn tại và gây hại của vi khuẩn Hp trong dạ dày. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu trong phần tiếp theo của bài viết.

Triệu chứng bệnh viêm dạ dày Hp

Cũng như bất cứ các bệnh lý thông thường khác, bệnh đau dạ dày Hp, viêm dạ dày Hp cũng có những triệu chứng tiêu biểu. Tuy nhiên, như đã trình bày ở phần trên, tình trạng nhiễm Hp không có biểu hiện cụ thể để người bệnh phát hiện sớm, chỉ khi dạ dày đã mắc bệnh do Hp tác động thì các triệu chứng mới bộc lộ rõ ràng hơn.

Tiến sĩ Robin Warren và Barry Marshall – hai nhà khoa học người Australia đoạt giải Nobel Y học năm 2005, đã nghiên cứu cơ chế gây bệnh của khuẩn Helicobacter pylori từ năm 1982.

Theo hai nhà khoa học, nhiễm Hp là yếu tố chính gây ra tình trạng viêm loét dạ dày và viêm ruột ở người. Cụ thể, Hp gây ra hơn 80% trường hợp viêm loét dạ dày và 90% trường hợp viêm ruột ở người.

Robin Warrell (bên phải) và Barry Marshall đoạt giải Nobel vì nghiên cứu về khuẩn HP

Robin Warrell (bên phải) và Barry Marshall đoạt giải Nobel vì nghiên cứu về khuẩn Hp.

Cơ duyên giúp Robin Warrell phát hiện ra thông tin trên là khi ông thấy có một loại vi khuẩn lạ khu trú dày đặc tại bất cứ nơi nào có viết viêm hay loét tại dạ dày. Sau quá trình nghiên cứu, chính hai nhà khoa học này đã đặt tên cho loại vi khuẩn này là Helicobacter pylori.

Trở lại với các triệu chứng khi mắc bệnh viêm dạ dày Hp, hai nhà khoa học người Australia cho biết, nếu cơ thể bạn có những biểu hiện dưới đây thì khả năng cao bạn đã mắc bệnh viêm dạ dày Hp nói riêng và bệnh lý dạ dày nói chung.

  • Ợ nóng và trào ngược: Các cơn ợ nóng làm bỏng rát thực quản do axit dịch vị trào ngược từ dạ dày lên khoang miệng thông qua đường thực quản khiến người bệnh vô cùng khó chịu.

  • Buồn nôn: Đây là một dấu hiệu tiêu biểu của nhiều bệnh về dạ dày. Đặc biệt, nếu bị viêm dạ dày Hp thì người bệnh sẽ thường bị buồn nôn vào buổi sáng sớm.

  • Nôn: Nếu tình trạng viêm dạ dày đã nghiêm trọng hơn, không chỉ buồn nôn mà bạn thậm chí còn nôn ra thức ăn lẫn dịch vị tiêu hóa do thức ăn không được tiêu hóa, ứ đọng lâu ngày tại dạ dày, tạo áp lực tại đây.

  • Hôi miệng: Thức ăn tích trữ tại dạ dày, lên men sẽ gây ra mùi khó chịu, theo cơn ợ hơi, mùi hôi sẽ xuất hiện ở khoang miệng khiến người bệnh khó có thể tự tin trong giao tiếp hàng ngày.

  • Chướng bụng, đầy hơi: Hp sẽ ngăn ngừa sự sản sinh dịch vị axit hay còn gọi là dịch vị tiêu hóa tại dạ dày. Điều này sẽ khiến thức ăn không được tiêu hóa và ứ đọng gây ra hiện tượng chướng bụng, đầy hơi.

  • Tiêu chảy: Sự có mặt của Hp sẽ cản trở quá trình tiêu hóa, làm rối loạn quy trình tiêu hóa, đẩy lượng nước thừa bài tiết vào ruột và gây ra hiện tượng tiêu chảy.

  • Táo bón: Đây cũng là một biểu hiện tiêu biểu khi hệ tiêu hóa bị rối loạn do nhiễm khuẩn Hp gây ra.

  • Mệt mỏi: Dạ dày đình trệ, thức ăn không thể tiêu hóa sẽ khiến cơ thể không thu nạp được nguồn năng lượng cần thiết hàng ngày. Đồng thời, vi khuẩn Hp gây cản trở tới quá trình hấp thu vitamin B và chất sắt của cơ thể. Do đó, người bệnh bị viêm dạ dày nhiễm Hp sẽ cảm thấy mệt mỏi, chán ăn và làm việc kém hiệu quả.

Cách phát hiện vi khuẩn Hp trong dạ dày

Thông qua một số xét nghiệm chuyên khoa như: Nội soi kiểm tra mô bệnh học, test thở UBT, test phân, xét nghiệm máu... chúng ta có thể phát hiện ra sự có mặt của vi khuẩn Hp trong dạ dày.

- Nội soi kiểm tra mô bệnh học: Thông qua quá trình nội soi, lấy mẫu niêm mạc dạ dày và tiến hành quan sát dưới kính hiển vi để phát hiện khuẩn Hp

- Test thở UBT: Bệnh nhân được chỉ định thổi hơi qua một dụng cụ chuyên biệt, dựa trên kết quả DPM (độ phân giải của chất phóng xạ trong một phút) hiển thị sẽ đánh giá được khả năng nhiễm Hp.

+ DPM< 50: Âm tính

+ DPM 50-199: Không xác định 

+ DPM> 200: Dương tính

- Xét nghiệm máu: Khi bị nhiễm vi khuẩn Hp, cơ thể sẽ sản sinh ra kháng thể tiêu diệt vi khuẩn, dấu vết của kháng thể này sẽ lưu lại trong máu. Qua đó, việc xét nghiệm máu sẽ phát hiện được kháng thể và từ đó có thể đoán biết khả năng Hp trong cơ thể.

- Xét nghiệm phân: Nếu Hp tồn tại trong dạ dày thì chúng sẽ thường xuyên bị đào thải ra ngoài trong phân. 

Nguyên nhân nhiễm vi khuẩn Hp

Lây nhiễm từ người sang người

Vi khuẩn Hp có thể lây từ người qua người khi dùng chung các vật dụng sinh hoạt hàng ngày như bát, đũa, thìa, cốc, bàn chải đánh răng. Đặc biệt đối với phong tục của người Việt, việc sử dụng chung bát nước chấm trong bữa ăn hàng ngày cũng là trung gian truyền nhiễm viên khuẩn Hp.

Khi tiến hành nội soi, nếu đầu ống nội soi không được vệ sinh đảm bảo sau khi tiến hành thủ thuật với người bị nhiễm Hp thì nguy cơ lây nhiễm sang người không bị nhiễm Hp khi nội soi lần sau là rất cao.

Lây từ các vật trung gian

Trong gia đình có nuôi chó, mèo hoặc vật nuôi, vi khuẩn Hp có thể lây nhiễm từ người sang người thông qua các con vật này.

Không rửa tay sau khi đi đại tiện và trước khi ăn sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn Hp từ phân, dính vào tay và nhiễm vào cơ thể.

An toàn vệ sinh thực phẩm không tốt

Vệ sinh thân thể, vệ sinh ăn uống không đảm bảo, thường xuyên ăn ở các gánh hàng rong, quán vỉa hè, ven đường, bạn có nguy cơ lây nhiễm Hp cao hơn.

Đặc biệt, ở những nơi ăn uống đông người, bếp ăn tập thể hoặc hàng quán, nếu khâu vệ sinh không được đảm bảo, việc lây nhiễm Hp có thể diễn ra trên diện rộng. 

Chữa đau dạ dày Hp bằng cách nào

Hiểu được nguyên nhân, cơ chế, triệu chứng gây bệnh đau dạ dày nhiễm Hp sẽ phần nào giúp bạn rõ hơn về các phương pháp để chữa trị bệnh lý này một cách hiệu quả nhất.

Tiêu diệt vi khuẩn Hp

Đối với bệnh dạ dày do khuẩn Hp gây nên, bác sĩ chuyên khoa sẽ khuyến nghị bạn thực hiện phác đồ điều trị nhằm tiêu diệt vi khuẩn Hp. Theo đó, có ít nhất 2 loại kháng sinh cùng 1 thuốc giảm tiết axit dạ dày sẽ được sử dụng.

  • Nhóm thuốc kháng sinh diệt trừ Hp: Amoxicillin, Clarithromycin, Metronidazole, Tinidazole, Tetracyclin, Levofloxacin…

  • Nhóm thuốc giảm tiết axit dạ dày:

- Thuốc ức chế bơm proton (PPIs) Omeprazole, Esomeprazole, Rabeprazole, Pantoprazole…

- Thuốc chẹn kênh H2 như Cimetidine, Ranitidine….

Lưu ý: Bệnh nhân bị đau bao tử Hp cần thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín, tuyệt đối tuân thủ các chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa, tránh tình trạng tự ý tìm hiểu và mua thuốc về điều trị tại nhà.

Song song với việc dùng thuốc, người bệnh nên kết hợp đi kiểm tra sự tồn tại của vi khuẩn Hp trong dạ dày theo định kỳ. Theo đó, khi nào kết quả xét nghiệm Hp trong dạ dày âm tính thì bạn mới chắc chắn khỏi bệnh.

Đặc biệt, để chủ động phát hiện và điều trị khuẩn Hp từ khi mới bị nhiễm, bạn có thể tiến hành xác định sự tồn tại của vi khuẩn này trong dạ dày thông qua các xét nghiệm y học như: Kiểm tra mô bệnh học, nuôi cấy tế bào, test thở UBT…

Quy trình test thở UBT để kiểm tra vi khuẩn HP

Quy trình test thở UBT để kiểm tra khả năng nhiễm khuẩn Hp.

Thay đổi thói quen trong sinh hoạt chữa viêm dạ dày Hp

Là một bệnh lý về dạ dày nên việc thay đổi thói quen trong sinh hoạt hàng ngày có tác động tích cực tới quá trình điều trị bệnh đau dạ dày Hp, viêm dạ dày Hp. Theo đó, người bệnh nên:

  • Ăn chín, uống sôi

  • Sử dụng đồ dùng (bát, đũa…) riêng biệt vì Hp có thể lây qua quá trình ăn uống chung đụng

  • Ăn thức ăn dễ tiêu để giảm tải hoạt động cho dạ dày

  • Không ăn chua, gia vị cay nóng, thức ăn chứa quá nhiều dầu mỡ

  • Ăn đúng bữa, tuyệt đối không được bỏ bữa sáng

  • Không ăn quá no trước khi đi ngủ

  • Kiêng rượu, bia, đồ uống có cồn, thuốc lá, cà phê, trà đặc, chất kích thích

  • Nghỉ ngơi hợp lý, tránh căng thẳng trong học tập và làm việc

Với bài viết này, hi vọng người bệnh và bạn đọc đã hiểu rõ hơn về vi khuẩn HP cũng như căn bệnh viêm dạ dày Hp. Chúc các bạn luôn khỏe.

Kiều Hương (tổng hợp) 

Bình luận (0)